Tayland’ın doğusunda bulunan fosilleşmiş bir üst çeneden Garudapterus buffetauti adı verilen yeni bir gnathosaurine pterosaur cinsi ve türü tanımlandı.

Shihezi Üniversitesi paleontoloğu Xuanyu Zhou ve meslektaşları, “Pterosauria, bir zamanlar Mezozoik dönemde dinozorlar arasında yaşamış, Geç Triyas’tan Kretase’nin sonuna kadar uzanan bir fosil kaydına sahip, soyu tükenmiş uçan sürüngenler takımıdır” dedi.

“Geleneksel olarak, iki ana pterozor grubu olmuştur.”

“Birincisi, genellikle uzun kuyruklara ve uzun beşinci ayak parmaklarına sahip olan erken dallanan üyelerden oluşur (geleneksel olarak parafiletik alt takım Rhamphorhynchoidea olarak bilinir, şimdi kaldırılmıştır).”

“İkincisi Pterodactyloidea, oldukça küçültülmüş kuyruklara, nispeten uzun metakarpallere ve kısa veya hiç olmayan beşinci ayak parmaklarına sahip daha büyük gruptur.”

Garudapterus buffetauti, Pterodactyloidea grubu içindeki pterozorların bir alt familyası olan Gnathosaurinae’ye aittir.

Yeni tür, yaklaşık 130 milyon yıl önce, Erken Kretase döneminde bugünkü Tayland’da yaşamıştır.

Uçan sürüngenin fosilleşmiş kalıntıları Tayland’ın Sa Kaeo eyaletindeki Phanom Dong Rak sıradağlarının güney bölgesindeki Phra Prong mevkiinde bulundu.

Tayland’daki ilk pterozor kafatası materyali olan Garudapterus buffetauti‘nin holotipi, tek bir bireye ait kısmi bir rostrum ve beş eksik dişten oluşuyor.

Paleontologlar, “Rostrumun ön ucu dorsoventral olarak düzleşmiş ve yanal olarak genişlemiştir (kaşık şeklinde), bu da Gnathosaurinae ile yakınlıklara işaret etmektedir” dedi.

“Alveol sınırları dikkat çekici şekilde taraklı ve yaka benzeri ve damak yüzeyi bir çift sinüzoidal oluk sergiliyor.”

“Bu özellikler Geç Jura dönemi gnathosaurinleri Gnathosaurus subulatus, Tacuadactylus luciae ve Lusognathus almadrava ile güçlü bir benzerlik göstermektedir.”

Ekibin filogenetik analizi, Garudapterus buffetauti‘nin bu gnathosaurinlerle yakından ilişkili olduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, “Yine de Tayland gnathosaurini, uçurtma şeklinde bir rostrum genişlemesi sergilemesi bakımından benzersizdir ve yeni bir tür olarak kabul edilmektedir” dedi.

“Bu yeni örnek, Güneydoğu Asya’daki çeşitliliklerinin ve dağılımlarının daha iyi anlaşılması için güncellenmiş veriler de dahil olmak üzere pterozorlar hakkında önemli bilgiler sağlıyor.”

Ekibin makalesi bu ay Cretaceous Research dergisinde yayımlandı.

_____

Sita Manitkoon et al. Doğu Tayland’ın Erken Kretase’sinden ilk gnathosaurin (Pterosauria, Pterodactyloidea). Cretaceous Research, 28 Mart 2025 tarihinde çevrimiçi yayınlandı; doi: 10.1016/j.cretres.2025.106135

Yazının orijinali için buraya tıklayın.